dot dot
20/4/55 "โรงเรียนทางเลือกกับทางเลือกในการศึกษาของประชาชน"

ที่มา:  http://thaipublica.org/2012/02/alternative-school-innovation/

วันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2555 สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย หรือ ทีดีอาร์ไอ ได้จัดการสัมนาวิชาการประจำปี 2554 ในหัวข้อ “ยกเครื่องการศึกษาไทย: สู่การศึกษาที่มีคุณภาพอย่างทั่วถึง” งานสัมนานี้มีหัวข้อการสัมนาด้วยกัน 4 หัวข้อ คือ หัวข้อทื่ 1 การปฏิรูปการศึกษารอบใหม่: สู่การศึกษาที่มีคุณภาพอย่างทั่วถึง หัวข้อที่ 2 การสร้างความเชื่อโยงของการศึกษากับตลาดแรงงาน หัวข้อที่ 3 ระบบการบริหารการเงินเพื่อสร้างความรับผิดชอบในการศึกษา และหัวข้อสุดท้ายคือ โรงเรียนทางเลือกกับทางเลือกในการศึกษาของประชาชน (อ่าน “สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์” เปิดงานวิจัยแนะ 3 วิธียกระดับการศึกษา ประเมินเด็ก-ให้รางวัลครู-หนุนเอกชน)

สำหรับหัวข้อโรงเรียนทางเลือกกับทางเลือกในการศึกษาของประชาชน นายปกป้อง จันวิทย์ อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้เปิดเผยผลการวิจัยเกี่ยวกับโรงเรียนทางเลือก (Alternative School) ที่มีอยู่ในประเทศไทย ว่าเป็นโรงเรียนที่จัดการศึกษาตั้งแต่ประถมจนถึงมัธยมปลาย แต่มีระดับความเป็นอิสระจากรัฐบาลสูง และโดดเด่นตรงที่มีนวัตกรรมการเรียนการสอน (Innovation) ที่แตกต่าง สามารถทำให้เด็กมีการเรียนรู้อย่างสมดุล หลากหลาย ผ่านประสบการณ์จริง และผลการเรียนที่ออกมาของนักเรียนเป็นที่น่าประทับใจ อีกทั้งยังอยู่ภายใต้หลักสูตรแกนกลางและการกำกับดูแลของกระทรวงศึกษาธิการ

นวัตกรรมการเรียนการสอนของโรงเรียนทางเลือก ถูกก่อเป็นรูปแบบบนฐานความคิดและปรัชญาการศึกษาจากสำนักต่างๆ เช่น มอนเตสซอริ (Montessori) วอลดอล์ฟ (Waldorf) ซัมเมอร์ฮิลล์ (Summer Hill) และแนวคิด ศรีสัตยาไสบาบา เป็นต้น เนื้อหาและกระบวนการของแต่ละปรัชญาการศึกษาเหล่านี้จะแตกต่างกันออกไป แต่มีหนึ่งจุดเด่นที่เหมือนกันคือ ธรรมชาติของมนุษย์ที่มีความหลากหลาย ทำให้การเรียนการสอนมีความหลากหลาย สามารถทดลองและผลิตวิธีการเรียนการสอนแบบใหม่ได้ตลอดเวลา โดยยึดเอาตัวผู้เรียนเป็นจุดศูนย์กลางที่สำคัญ ผู้เรียนสามารถคิดนอกกรอบได้ และทำให้มันเกิดขึ้นจริง

โดยจากผลงานวิจัยการศึกษาโรงเรียนทางเลือก ตัวอย่างโรงเรียน เช่น เพลินพัฒนา, ดรุณสิกขาลัย, อมาตยกุล, รุ่งอรุณ, ทอสี, สัมมาสิกขา, สันติอโศก, อนุบาลบ้านรัก เป็นต้น  มีการส่งแบบสอบถามในการถามสถานะด้านต่างๆ ของโรงเรียนทางเลือกไปยัง 38 โรงเรียนที่ตั้งไว้ ได้รับกลับมา 14 โรงเรียน (เป็นช่วงน้ำท่วม) และได้มีการจัดการประชุมระดมสมองระหว่างผู้ปกครองและครู ผู้บริหาร รวมทั้งการลงพื้นที่สัมภาษณ์เชิงลึกในโรงเรียน ได้แก่ เพลินพัฒนา, ดรุณสิกขาลัย และอมาตยกุล

เป็นการศึกษาที่การกระจายไปในโรงเรียนขนาดเล็ก กลาง ใหญ่ จนถึงใหญ่พิเศษ นักเรียนที่ได้ทำการศึกษาวิจัย เป็นนักเรียนอนุบาล 1,521 คน ประถมศึกษา 3,369 คน มัธยมศึกษาตอนต้น 866 คน มัธยมศึกษาตอนปลาย 606 คน จากภาพที่เห็น เชื่อว่าจะสะท้อนภาพการศึกษาจริงของโรงเรียนทางเลือกเมืองไทยได้พอสมควร

ทั้งนี้ ภูมิหลังทางเศรษฐกิจของนักเรียนที่เข้าเรียนในโรงเรียนทางเลือกนี้ แบ่งเป็น 2 แบบ แบบแรก คือ ค่าเทอมถูกหรือไม่เก็บค่าเล่าเรียน ผู้ปกครองมีรายได้ไม่สูงนัก ส่วนใหญ่เป็นเกษตรกรหรือรับจ้างรายวัน แบบที่สอง คือ ค่าเทอมสูง ผู้ปกครองส่วนใหญ่รับราชการหรือมีธุรกิจส่วนตัว

ในด้านความเป็นอิสระ โรงเรียนทางเลือกมีความเป็นอิสระจากการควบคุมดูแลของรัฐบาลในด้านต่างๆ คล้ายกับโรงเรียนเอกชนทั่วไป เช่น การบริหารจัดการโรงเรียน การเงิน และหลักสูตรการเรียนการสอน แต่ยังมีอุปสรรค เช่นหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 ไม่ยืดหยุ่นมากพอสำหรับโรงเรียนทางเลือก รวมไปถึงระบบประกันคุณภาพมาตรฐานของรัฐบาล

จากการวิเคราะห์ ความเป็นอิสระของโรงเรียนทางเลือกแบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ 1. กลุ่มที่รับเงินอุดหนุนจากรัฐบาล จะมีการเก็บค่าธรรมเนียมและการบริหารทรัพยากรที่จำกัด แต่ 2. ในกลุ่มที่ไม่รับเงินอุดหนุนจากรัฐบาล จะเก็บค่าธรรมเนียมการเรียนได้สูงแต่ไม่เกินร้อยละ 20 ตามข้อกำหนดของกระทรวงศึกษาธิการ และมีความเป็นอิสระในการบริหารจัดการทรัพยากรมาก ซึ่งทำให้โรงเรียนทางเลือกในกลุ่มแรก (ที่ไม่ได้รับเงินอุดหนุนจากทางรัฐบาล) มีรายได้จากการบริจาคเป็นหลัก และโรงเรียนที่รับเงินอุดหนุนจากรัฐบาล รายได้หลักร้อยละ 99 มาจากค่าธรรมเนียมการเรียนการสอน

ด้านความรับผิดชอบต่อผู้ปกครอง โรงเรียนทางเลือกมีความรับผิดชอบแบบสายสั้นต่อผู้ปกครองผ่านกลไกทางการตลาด (ค่าธรรมเนียม) และเงินอุดหนุนรายหัว ทำให้ผู้ปกครองในโรงเรียนทางเลือกที่พึ่งพิงค่าธรรมเนียมเป็นหลัก มีบทบาทของการมีส่วนร่วมในคณะกรรมการมากกว่า

ส่วนเรื่องนวัตกรรมการเรียนการสอน โรงเรียนทางเลือกมีลักษณะเด่นของการใช้ทรัพยากรที่แตกต่างจากโรงเรียนทั่วไป ได้แก่ ห้องเรียนเล็ก ใช้ครูจำนวนมากดูแลนักเรียนจำนวนน้อย และครูมีการศึกษาที่สูง มีการใช้ประโยชน์จากนักวิชาการภายนอกอย่างคุ้มค่า ตัวอย่าง โรงเรียนเพลินพัฒนา การเรียนการสอนในห้องเรียนมีครู 2 คน คนหนึ่งสอน อีกคนหนึ่งก็จะทำหน้าที่สังเกตพฤติกรรมและทำการประเมิน ทำงานร่วมกันเป็นบัดดี้ และก่อนจะเข้ามาสอนได้ ก็จะมีการฝึกอบรมครูแต่ละคนมาอย่างเข้มงวดมาก

ตัวอย่าง โรงเรียนดรุณสิกขาลัย ซึ่งมีการจัดการเรียนการสอนเฉพาะมัธยมปลาย ภายใต้ปรัชญาการศึกษาบูรณาการแบบองค์รวม (Holistics Integration) นักเรียนที่นี่ไม่ได้เรียนในรูปแบบ 8 กลุ่มสาระวิชาหลักโดยตรง แต่บูรณาการไว้ใน 6 วิชาหลัก ได้แก่ วิวัฒนาการของระบบจักรวาลและระบบสุริยะ, วิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต, โลกของเรา, พลังงาน, คมนาคมและการสื่อสาร และที่อยู่อาศัย โดยมีวิธีการเรียนรู้คือ การผูกโยงความเข้าใจเกี่ยวกับศาสตร์ต่างๆ ผ่านการเล่าเรื่อง (Story Based Learning) และการลงมือทำ (Learning By Doing)

ที่น่าสนใจคือ จากผลการสอบ O-NET ของนักเรียนโรงเรียนทางเลือกที่ได้ทำการศึกษา พบว่าคะแนนเฉลี่ยสูงกว่าโรงเรียนรัฐบาลและโรงเรียนเอกชน หรือใกล้เคียงกับโรงเรียนสาธิต (จากข้อมูลปี 2553) ยิ่งถ้าเปรียบเทียบกับโรงเรียนทางเลือกอย่างโรงเรียนอมาตยกุล ที่ใช้วิธีการจับฉลากนักเรียนเข้ามาแทนการสอบคัดเลือก คะแนนสอบ O-NET ที่ออกมายังสูงกว่าค่าเฉลี่ยของนักเรียนทั้งประเทศ

แม้ว่าการเรียนการสอนของโรงเรียนทางเลือก ยังคงเป็นกระบวนการเรียนรู้เพื่อปรับปรุงและพัฒนาอยู่ แต่โรงเรียนทางเลือกได้เปิดความคิดที่ว่า การศึกษาไม่ใช่กระบวนการผลิตแบบง่ายๆ เพื่อให้ได้สินค้าที่เหมือนกันจากโรงงาน ผลสอบของนักเรียนอาจเป็นตัวช่วยบ่งชี้ได้ว่า โรงเรียนทางเลือกสามารถสร้างการเรียนรู้ให้กับเด็กตามมาตรฐานที่เป็นกลางได้ แม้ผลลัพธ์ดังกล่าวจะไม่ใช่จุดมุ่งหมายหลักของการศึกษาในโรงเรียนทางเลือกก็ ตาม

ทั้งนี้ ปัจจัยที่เป็นตัวกำหนดความสำเร็จของโรงเรียนทางเลือกคือ ปรัชญาการศึกษาของโรงเรียน ผู้นำและทรัพยากรในการจัดการศึกษา คุณภาพของครู นวัตกรรมด้านการสอน การมีส่วนร่วมของผู้ปกครอง รวมไปถึงกฎกติกาของภาครัฐ และสภาพแวดล้อมนอกห้องเรียนของโรงเรียนด้วย

โดยโจทย์หลักที่สำคัญในการปฏิรูปการศึกษาไทยก็คือ เราจะทำอย่างไรให้เราสามารถใช้ประโยชน์จากโรงเรียนทางเลือกได้อย่างเต็มที่ และจะทำอย่างไรให้โรงเรียนทางเลือกสร้างคุณประโยชน์ให้กับสังคมไทย เพราะในเมื่อเราเห็นแล้วว่าโรงเรียนทางเลือกมีความน่าสนใจ และบรรยากาศการเรียนการสอนก็สนุก สร้างศักยภาพให้เด็กได้อย่างเต็มที่




สัพเพเหระกับครูเชฐ

วิชาชีวิต article
8/2/58 "ครูแบบไหนที่เหมาะกับลูกเรา" article
20/5/57 "เกรด 4 ไม่ได้การันตี "เด็กเก่ง" ดนตรี กีฬา งานอดิเรกสำคัญ"
6/2/2557 "โทรทัศน์ ให้อะไรกับเด็ก"
16/9/56 "เมื่อลูกเป็น 'เด็กเลี้ยงแกะ' รับมืออย่างไรให้ได้ผล"
21/8/56 "จันทร์เพ็ญ ชูประภาวรรณ "เหตุไฉน...เด็กไทยไอคิวต่ำ"
12/7/56 "ลูกพูดช้า"
30/10/55 "ออกกำลังให้ชีพจรเต้นแรง ช่วยเสริมพลังสมอง"
2/5/55 "ศิลปะกับเด็ก"
20/4/55 "มาเรียนรู้...การใช้ชีวิตให้ช้าลง"
11/10/53 "Cone of Experience"
21/9/53 "เด็กยิ่งออกกำลังกาย ยิ่งกระตุ้นสมองให้จำดีขึ้น"
14/9/53 "หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช"
11/9/53 "น้องเดียว"
25/6/53 เจาะจุดเด่น "8 แนวการศึกษาทางเลือก" ตัวช่วยเลือกร.ร.ให้ลูก
24/9/52 "รักลูก.. (ไม่)ให้ตี"
9/7/52 "ช่วยด้วย... หนูเครียด"
19/5/52 "68 สุดยอดหนังสือเด็ก"
30/4/52 "โรงเรียนทางเลือก สวรรค์ชั้นแปดของพ่อแม่"
1/2/52 "พิษภัยจากทีวี"
21/1/52 "ทำความดีบริจาคอวัยวะ สร้างกุศลยิ่งใหญ่"
3/10/51 "สารเคมีในสมอง เรื่องที่ผู้แวดล้อมเด็กควรรู้"
18/9/51 "สมศ. รอบ 2"
17/9/51 "web ดีมีประโยชน์"
27/8/51 "เลขคณิตคิดสนุก แนะพ่อแม่สอนลูกๆ จากกิจกรรมในบ้าน"
5/3/51 "Ingredients for Play"
5/2/51 "แล้วแนวไหนดีกว่า..?"
20/9/50 "ดนตรี ของเล่น ภาษาธรรมชาติ : 3 พลังเพิ่มไอคิวลูก"
31/8/50 "พหุปัญญา vs. หนูดี"
20/8/50 "เผยสูตร 'ลับ' สร้างลูกให้เป็นอัจฉริยะ"
20/7/50 "ชวนไปเล่นเรือใบ"
28/2/50 "สมศ. กับผู้บริโภคการศึกษา" article
17/1/50 "พอเพียง" article
30/11/49 "เรียนรู้ผ่านการเล่น" article
23/11/49 "เบาสมอง (กับเด็กทอรัก)" article
22/11/49 "ลิงในห้องแคบ" article
22/11/49 "แนะนำกิจกรรมส่งเสริมพัฒนาการ" article
21/11/49 "การสอบ NT" article
20/11/49 "โรงเรียนทอรักกับสถานปฏิบัติธรรม" article
บทความเก่า - 6 เทคนิคการสอนคณิตศาสตร์ เคล็ดลับสำหรับเด็กเกลียดเลข article
บทความเก่า - การเรียนการสอนเพื่อพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ article
บทความเก่า - แนวคิดทฤษฎีใหม่ article
บทความเก่า - FAQs ของแนวการเรียนการสอนทอรัก article



dot
ข่าวสารผู้ปกครองทอรัก
dot
bulletรอบรั้วทอรัก
bulletคลิกที่นี่เพื่อสมัคร (ผปค.ทอรัก)
bulletปฏิทินการศึกษา
dot
dot
bulletรายละเอียดการรับสมัครนักเรียน
bulletกิจกรรม Open House
bulletปฏิบัติธรรม
bulletรับสมัครผู้ใหญ่ใจดี
dot
เสียงสะท้อนผู้ปกครองทอรัก
dot
bulletคุณแม่น้องเกมส์
bulletคุณแม่น้องเพิร์ท
bulletคุณแม่น้องจอร์นและน้องเจอรี่
bulletคุณแม่น้องดัยโน่
bulletคุณแม่น้องพลอยและน้องฝน
bulletคุณแม่น้องปัน ลูกรัก 6
bulletคุณแม่น้องเก็ต
bulletคุณแม่น้องเหนือ
bulletคุณพ่อน้องฝ้าย
dot
ข่าวประชาสัมพันธ์
dot
bulletผลการเรียนต่อ ม.1 ทุกรุ่น
bullet"บอกบุญ"
bulletบทสัมภาษณ์นิตยสารดิฉัน***
bulletช่อง 9 เข้าถ่ายทำรายการ
bulletทอรักใน นสพ.บางกอกโพส
bulletบทสัมภาษณ์ นิตยสารรักลูก
dot
**********
dot
bulletDay Camp T2/50 ตอน "พลังงานทดแทน"
bulletDay Camp ตอน "ของดีเมืองปากน้ำ"
bulletบรรยายพิเศษ "เลี้ยงดูแบบไหนได้ใช้ศักยภาพสมองสูงสุด"
bulletหลักฐานความสำเร็จของการไม่เร่งเด็ก
dot
**********
dot
bulletปฏิบัติธรรมรุ่น2 28/1/50
bulletตักบาตรทุกวันศุกร์เว้นศุกร์
bulletปฏิบัติธรรมรุ่นที่1 19/11/49
bulletแผนที่โรงเรียนทอรัก
dot
แหล่งเรียนรู้ของชุมชน
dot
bulletนิสิต มศว. เข้าเยี่ยมชม
bulletคณาจารย์ มศว. เข้าเยี่ยมชม
bulletนิสิตป.โท จุฬาเข้าทำวิจัย
bulletนิสิตจุฬา ป.เอก เข้าเยี่ยมชมและสังเกตการปฏิบัติงานของครูทอรัก
bulletนิสิตจุฬา ป.เอก เข้าเยี่ยมชม
bulletนิสิตจุฬา ป.โท สังเกตพฤติกรรมเด็กทอรัก
bulletโรงเรียนเฉลิมพระเกียรติ เข้าเยี่ยมชมงานบริการ
bulletนิสิตจุฬา ป.โท ทำวิทยานิพนธ์
bulletสนามวิจัย ป.เอก จุฬาฯ ปฐมวัยฯ
dot
ภาพถ่ายกิจกรรมของโรงเรียน
dot
bulletคลิกชมภาพกิจกรรม
dot
การเรียนรู้ผ่านกิจกรรม
dot
bulletโครงการเกษตรพอเพียง
bulletกองทุนเพื่อการเรียนรู้
bulletโครงการธนาคารขยะ
bulletโครงการค่ายยุวพุทธ
bulletProject Approach
bulletThe Rock of Taurak
bulletกิจกรรมเลือกตั้งประธาน นร.
dot
เครือข่ายคนไม่เร่งเด็ก
dot
bulletโรงเรียนวรรณสว่างจิต
bulletโรงเรียนรุ่งอรุณ
bulletโรงเรียนเพลินพัฒนา


visalo.org รวบรวมงานเขียนและบทความของพระไพศาล วิสาโล
วัดสนามใน


Copyright © 2010 All Rights Reserved.
โรงเรียนทอรัก (โรงเรียนทางเลือก)
มุ่งมั่นในการพัฒนาเด็ก

โทร. 02-709-1200-1, 086-677-1200, 089-679-2500

Email : taurakschool@hotmail.com