ReadyPlanet.com
dot dot
บทความเก่า - การเรียนการสอนเพื่อพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ article


การเรียนการสอนเพื่อพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ (คัดลอกจาก www.manager.co.th)

โดย ทีมวิชาการ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว.)

5 กันยายน 2548 10:24 น.

       องค์ประกอบสำคัญในการทำให้เกิดบรรยากาศการเรียนการสอนเพื่อให้เกิดการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ รศ.ดร.อารี พันธ์มณี อดีตอาจารย์จากภาคการแนะนำและจิตวิทยาการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว) แนะนำไว้ว่าต้องเริ่มจาก ผู้สอนและผู้เรียนหรือครูกับศิษย์
       
       หากปราศจากผู้สอนกับผู้เรียนแล้ว บรรยากาศแห่งการเรียนการสอนคงไม่เกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นบรรยากาศการเรียนที่สนุกสนาน กระตือรือร้น ยั่วยุ ท้าทาย ให้อยากเรียนหรือบรรยากาศที่น่าเบื่อ เซ็ง เครียด ไม่อยากเรียน
       
       ทั้งผู้สอนและผู้เรียนต่างก็มีบทบาทสำคัญในการสร้างบรรยากาศดังกล่าว โดยครูจะเป็นผู้เริ่มสร้างบรรยากาศ ผู้เรียนก็จะเป็นคนตอบสนองและเติมสีสันให้กับบรรยากาศการเรียนการสอนให้เป็นไปในรูปแบบต่างกัน บรรยากาศการเรียนการสอนที่เป็นอิสระ ท้าทาย ตื่นเต้น ปลอดภัย เป็นประชาธิปไตย หรือบรรยากาศการเรียนการสอนที่ไม่มีชีวิตชีวา กังวล กระวนกระวายใจ เครียด ตื่นกลัว เคร่งครัด เผด็จการ หรือบรรยากาศการเรียนการสอนที่ราบเรียบ เฉื่อยๆ ชวนง่วงนอน เหล่านี้ต่างก็เป็นบรรยากาศที่เกิดขึ้นในห้องเรียน
       
       บรรยากาศการเรียนการสอนที่ผู้สอนให้ความอบอุ่นทั้งทางกายและจิตใจ สร้างความรู้สึกไว้วางใจให้กับผู้เรียน ผู้เรียนได้รับความเข้าใจ เป็นมิตร เอื้ออาทร ห่วงใย ตลอดจนให้ความดูแลช่วยเหลือจะทำให้ผู้เรียนมีความกล้าและอยากเรียนรู้มากขึ้น การตำหนิติเตียนดูถูกดูแคลนเยาะเย้ย ถากถาง ประชดประชัน เสียดสี จะทำให้ผู้เรียนรู้สึกอับอาย เสียหน้าขยาด และขลาดกลัวที่จะเรียนรู้ เป็นการลิดรอนความคิดสร้างสรรค์อีกต่างหาก
       
       จากการสัมภาษณ์ผู้เรียนส่วนหนึ่ง ได้แสดงทัศนะไว้ดังนี้ การเรียนโดยถูกระทำอย่างรุนแรงด้วยคำพูด หรือแม้กระทั่งการกระทำทางสีหน้า ท่าทาง และการตัดสินคนด้วยคะแนน ทำให้เด็กมีความรู้สึกว่าเป็นการเรียนที่ไม่สนุกสนานไม่ท้าทาย และทำให้เครียด เพราะมัวแต่กังวลอยู่กับความสมบูรณ์ซึ่งบางครั้งก็ยากในระยะเริ่มแรกเรียน ครูจึงควรให้โอกาสเด็กได้เรียนรู้ ลงมือกระทำ ปฏิบัติ และพิจารณาจากผลงาน ความตั้งใจจริง ความสม่ำเสมอ ความขยันหมั่นเพียร ความรับผิดชอบตลอดเวลาเรียน เป็นส่วนหนึ่งของการประเมินความสามารถมิใช่เพียงคะแนนสอบเท่านั้น
       
       บรรยากาศการเรียนการสอนที่มีการยอมรับ มองเห็นคุณค่าในตัวผู้เรียน ผู้เรียนเป็นบุคคลสำคัญมีคุณค่าและสามารถเรียนได้ ผู้สอนควรแสดงการยอมรับอย่างจริงใจและกระตุ้นผู้เรียนให้ยอมรับตนเอง และต้องเชื่อมั่นว่าสามารถทำสำเร็จ ด้วยคามคิดที่ว่า “ถ้าคุณเชื่อว่าคุณทำได้ คุณก็จะทำสำเร็จ”
       
       ครูจึงควรยอมรับศิษย์ว่าเป็นมนุษย์มีเลือกเนื้อ มีความคิดความรู้สึกและมีความแตกต่างระหว่างบุคคล ครูจึงควรเปิดโอกาสให้ศิษย์ได้แสดงออกทั้งความคิด และการร่วมกิจกรรมและให้โอกาสเลือกลงมือกระทำกิจกรรมอย่างหลากหลาย เพราะคำนึงถึงความสามารถ ความสนใจ ความถนัดของลูกศิษย์
       
       ครูต้องยอมรับศิษย์ด้วยความใส่ใจ สนใจความคิดความรู้สึก การกระทำรับฟังขณะศิษย์พูดคุยตอบข้อซักถาม ใส่ใจ พูดคุย ซักถาม เพื่อทำให้ศิษย์รู้สึกมั่นใจ ไม่ว่าเว้ หากครูไม่ยอมรับเด็กจะรู้สึกเจ็บปวด สูญเสียความมั่นใจ ไม่ตระหนักถึงคุณค่าความสำคัญของตนเองและไม่ยอมเรียนรู้และพัฒนาความคิดสร้างสรรค์
       
       บรรยากาศการเรียนการสอนที่เป็นอิสระ ครูควรเปิดโอกาสให้เด็กคิดแสดงออกอย่างอิสระและยอมรับความผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้นจากประสบการณ์ ความรู้และวัยของเด็กเพราะเป็นช่วงแห่งการเรียนรู้ ควรให้โอกาสเวลาและเรียนรู้ลองผิดลองถูก ความผิดพลาดหรือไม่สมบูรณ์เด็กไม่ควรถูกตำหนิจนเกินไป แต่เป็นการเรียนรู้และมีความสมบูรณ์ในเวลาต่อมา ด้วยทักษะความชำนาญ ประสบการณ์ที่เพิ่มพูน และความผิดพลาดก็เป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้
       
       บรรยากาศการเรียนการสอนแห่งความสำเร็จจะเกิดขึ้นได้เมื่อผู้สอนสร้างความรู้สึกอบอุ่นใจ ปลอดภัย อิสระ ยอมรับนับถือให้ผู้เรียนได้เรียนรู้จากการกระทำ
       
       ส่วนบรรยากาศการเรียนการสอนที่ท้าทาย ผู้สอนต้องเสริมแรงและให้กำลังใจ จากความสำเร็จและกระตุ้นให้ผู้เรียน กล้าคิด กล้าลอง กล้าแสดงความคิดเห็น และทำงานที่ค่อนข้างยากเพื่อท้าทายความสามารถของผู้เรียน เพื่อให้ผู้เรียนได้สามารถทดลองขีดความสามารถของตน เพื่อจะได้พัฒนาศักยภาพได้อย่างเต็มที่ และตัวครูต้องแสดงความรู้สึกเชื่อมั่น และเป็นกำลังใจให้กับศิษย์ เพื่อว่าศิษย์จะได้ก้าวไปในระดับสูงขึ้น
       
       ดังนั้น การสร้างบรรยากาศการเรียนการสอนที่เอื้ออำนายให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ จึงควรเป็นบรรยากาศที่มีความหลากหลายในตัวเอง เต็มไปด้วยความอบอุ่น การไว้วางใจ การให้อิสระ ท้าทายและที่สำคัญไม่ถูกกำหนด บังคับด้วยกฎระเบียบที่เคร่งครัดมากจนเกินไป หากครุไทยทำได้ดังนี้ เด็กไทยก็คงเกิดความคิดสร้างสรรค์ในตัวเองได้มากกว่าที่เป็นอยู่อย่างแน่นอน




สัพเพเหระกับครูเชฐ

20/5/57 "เกรด 4 ไม่ได้การันตี "เด็กเก่ง" ดนตรี กีฬา งานอดิเรกสำคัญ"
6/2/2557 "โทรทัศน์ ให้อะไรกับเด็ก"
16/9/56 "เมื่อลูกเป็น 'เด็กเลี้ยงแกะ' รับมืออย่างไรให้ได้ผล"
21/8/56 "จันทร์เพ็ญ ชูประภาวรรณ "เหตุไฉน...เด็กไทยไอคิวต่ำ"
12/7/56 "ลูกพูดช้า"
30/10/55 "ออกกำลังให้ชีพจรเต้นแรง ช่วยเสริมพลังสมอง"
2/5/55 "ศิลปะกับเด็ก"
20/4/55 "โรงเรียนทางเลือกกับทางเลือกในการศึกษาของประชาชน"
20/4/55 "มาเรียนรู้...การใช้ชีวิตให้ช้าลง"
11/10/53 "Cone of Experience"
21/9/53 "เด็กยิ่งออกกำลังกาย ยิ่งกระตุ้นสมองให้จำดีขึ้น"
14/9/53 "หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช"
11/9/53 "น้องเดียว"
25/6/53 เจาะจุดเด่น "8 แนวการศึกษาทางเลือก" ตัวช่วยเลือกร.ร.ให้ลูก
24/9/52 "รักลูก.. (ไม่)ให้ตี"
9/7/52 "ช่วยด้วย... หนูเครียด"
19/5/52 "68 สุดยอดหนังสือเด็ก"
30/4/52 "โรงเรียนทางเลือก สวรรค์ชั้นแปดของพ่อแม่"
1/2/52 "พิษภัยจากทีวี"
21/1/52 "ทำความดีบริจาคอวัยวะ สร้างกุศลยิ่งใหญ่"
3/10/51 "สารเคมีในสมอง เรื่องที่ผู้แวดล้อมเด็กควรรู้"
18/9/51 "สมศ. รอบ 2"
17/9/51 "web ดีมีประโยชน์"
27/8/51 "เลขคณิตคิดสนุก แนะพ่อแม่สอนลูกๆ จากกิจกรรมในบ้าน"
5/3/51 "Ingredients for Play"
5/2/51 "แล้วแนวไหนดีกว่า..?"
20/9/50 "ดนตรี ของเล่น ภาษาธรรมชาติ : 3 พลังเพิ่มไอคิวลูก"
31/8/50 "พหุปัญญา vs. หนูดี"
20/8/50 "เผยสูตร 'ลับ' สร้างลูกให้เป็นอัจฉริยะ"
20/7/50 "ชวนไปเล่นเรือใบ"
28/2/50 "สมศ. กับผู้บริโภคการศึกษา" article
17/1/50 "พอเพียง" article
30/11/49 "เรียนรู้ผ่านการเล่น" article
23/11/49 "เบาสมอง (กับเด็กทอรัก)" article
22/11/49 "ลิงในห้องแคบ" article
22/11/49 "แนะนำกิจกรรมส่งเสริมพัฒนาการ" article
21/11/49 "การสอบ NT" article
20/11/49 "โรงเรียนทอรักกับสถานปฏิบัติธรรม" article
บทความเก่า - 6 เทคนิคการสอนคณิตศาสตร์ เคล็ดลับสำหรับเด็กเกลียดเลข article
บทความเก่า - แนวคิดทฤษฎีใหม่ article
บทความเก่า - FAQs ของแนวการเรียนการสอนทอรัก article



dot
ข่าวสารผู้ปกครองทอรัก
dot
bulletรอบรั้วทอรัก
bulletคลิกที่นี่เพื่อสมัคร (ผปค.ทอรัก)
bulletปฏิทินการศึกษา
dot
dot
bulletประกาศผลการรับสมัครนักเรียนใหม่
bulletรายละเอียดการรับสมัครนักเรียน
bulletกิจกรรม Open House
dot
เสียงสะท้อนผู้ปกครองทอรัก
dot
bulletคุณแม่น้องเกมส์
bulletคุณแม่น้องเพิร์ท
bulletคุณแม่น้องจอร์นและน้องเจอรี่
bulletคุณแม่น้องดัยโน่
bulletคุณแม่น้องพลอยและน้องฝน
bulletคุณแม่น้องปัน ลูกรัก 6
bulletคุณแม่น้องเก็ต
bulletคุณแม่น้องเหนือ
bulletคุณพ่อน้องฝ้าย
dot
ข่าวประชาสัมพันธ์
dot
bulletผลการเรียนต่อ ม.1 ทุกรุ่น
bullet"บอกบุญ"
bulletบทสัมภาษณ์นิตยสารดิฉัน***
bulletช่อง 9 เข้าถ่ายทำรายการ
bulletทอรักใน นสพ.บางกอกโพส
bulletบทสัมภาษณ์ นิตยสารรักลูก
dot
**********
dot
bulletDay Camp T2/50 ตอน "พลังงานทดแทน"
bulletDay Camp ตอน "ของดีเมืองปากน้ำ"
bulletบรรยายพิเศษ "เลี้ยงดูแบบไหนได้ใช้ศักยภาพสมองสูงสุด"
bulletหลักฐานความสำเร็จของการไม่เร่งเด็ก
dot
**********
dot
bulletปฏิบัติธรรมรุ่น2 28/1/50
bulletตักบาตรทุกวันศุกร์เว้นศุกร์
bulletปฏิบัติธรรมรุ่นที่1 19/11/49
bulletแผนที่โรงเรียนทอรัก
dot
แหล่งเรียนรู้ของชุมชน
dot
bulletนิสิต มศว. เข้าเยี่ยมชม
bulletคณาจารย์ มศว. เข้าเยี่ยมชม
bulletนิสิตป.โท จุฬาเข้าทำวิจัย
bulletนิสิตจุฬา ป.เอก เข้าเยี่ยมชมและสังเกตการปฏิบัติงานของครูทอรัก
bulletครูการศึกษาพิเศษ ประเทศเยอรมันเข้าเยี่ยมชม
bulletนิสิตจุฬา ป.เอก เข้าเยี่ยมชม
bulletนิสิตจุฬา ป.โท สังเกตพฤติกรรมเด็กทอรัก
bulletโรงเรียนเฉลิมพระเกียรติ เข้าเยี่ยมชมงานบริการ
bulletนิสิตจุฬา ป.โท ทำวิทยานิพนธ์
bulletผู้เชี่ยวชาญแนววอลดอรฟเข้าเยี่ยมชม
bulletสนามวิจัย ป.เอก จุฬาฯ ปฐมวัยฯ
dot
ภาพถ่ายกิจกรรมของโรงเรียน
dot
bulletคลิกชมภาพกิจกรรม
dot
การเรียนรู้ผ่านกิจกรรม
dot
bulletโครงการเกษตรพอเพียง
bulletกองทุนเพื่อการเรียนรู้
bulletโครงการธนาคารขยะ
bulletโครงการค่ายยุวพุทธ
bulletProject Approach
bulletThe Rock of Taurak
bulletกิจกรรมเลือกตั้งประธาน นร.
dot
โครงการพิเศษสำหรับสมาชิกทอรัก
dot
bulletแนวคิดทฤษฎีใหม่
dot
ชมรมไม่เร่งเด็ก
dot
bulletโรงเรียนวรรณสว่างจิต
bulletโรงเรียนรุ่งอรุณ
bulletโรงเรียนเพลินพัฒนา


SemReview

visalo.org รวบรวมงานเขียนและบทความของพระไพศาล วิสาโล
วัดสนามใน


Copyright © 2010 All Rights Reserved.
โรงเรียนทอรัก (โรงเรียนทางเลือก)
มุ่งมั่นในการพัฒนาเด็ก

โทร. 02-709-1200-1, 086-677-1200, 089-679-2500

Email : taurakschool@hotmail.com